بسمه تعالی

<<لمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَی التَّقْوَی مِنْ أَوَّلِ یَوْمٍ أَحَقُّ أَن تَقُومَ فِیهِ فِیهِ رِجَالٌ یُحِبُّونَ أَن
یَتَطَهَّرُواْ وَاللّهُ یُحِبُّ الْمُطَّهِّرِینَ>>

در ادامه یکی دیگر از سلسله یادداشت هام،میخوام افکاری که در مورد دارم رو در چند یادداشت با شما در میون بذارم.

نگاهی به تاریخچه مسجد در زمان پیامبر اکرم (ص) و ائمه اطهار(ع)،دید جامعی به ما درباره فلسفه وجودی مکانی به نام مسجد و اهمیت کاربردی زیاد اون میده.در واقع،مسجد در صدر اسلام، محدود نبوده و در اون ،اقدامات مختلفی انجام می شده که می تونیم در ذکر بعضی از اون ها،مطالب زیر رو ذکر کنیم:

1- محل اجتماع مسلمانان و برگزاری نماز جماعت و نماز جمعه که یکی از بزرگترین اجتماعات و مسلمانان هست.

2- محل کسب اطلاع اون ها از اخبار و اوضاع جدید جامعه.

3- محل کسب علم و بحث های علمی،مخصوصا بحث های اعتقادی در باب توحید و معاد و...

4-محل عبادت و راز و نیاز با خداوند متعال.

5-محل کار تربیتی و انسان سازی.

6- محل اسکان نیازمندان و فقرا.

و...

ملاحظه می کنید که مسجد،در واقع حکم یک پایگاه اجتماعی رو داشته است.در اون شاید هر موضوعی که برای ساختن فرد و اجتماع لازم بوده به گونه ای انجام میشده و پویایی خاصی داشته،پویایی که امروزه کمتر در مساجد ما دیده میشود.

بد نیست نگاهی به چند آیه و روایت در این باب داشته باشیم:

از پیامبر اکرم (ص) نقل شده است که فرمود: مسجدها خانه های خداترسان و پرهیزکاران هستند، کسی که مسجد را خانه خود قرار دهد (کنایه از این­که زیاد به مسجد رفت و آمد کند)، خداوند متعال راحتی و آسایش و جواز عبور از صراط را برای او ضمانت می کند. سپس فرمود: هرگاه مردی را دیدید که عادت کرده به رفت و آمد به مسجد؛ (فراوان به مسجد رفت­ و آمد دارد)، به ایمان او گواهی دهید؛ زیرا خدای عزوجل می فرماید: «مساجد خدا را تنها کسى آباد مى‏کند که ایمان به خدا و روز قیامت آورده، و نماز را برپا دارد، و زکات را بپردازد، و جز از خدا نترسد. امید است چنین گروهى از هدایت‏یافتگان باشند[۲]».[۳]محدث نوری، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج ‏۳، ص۳۶۲ 

قال رسول الله - صلی الله علیه و آله - : اِنَّ الْمَساجِدَ بُیُوتُ الْمُتَّقیِن وَ مَنْ کانَتِ الْمَساجِدُ بَیتَهُ فَقَدْ ضمنَ اللهُ لَهُ بِالرَّوحِ وَ الرَّحْمَةِ وَ الْجَوازِ عَلَی الصّراطِ.

«مستدرک الوسائل، ج 3، ص 362»

رسول اکرم - صلی الله علیه و آله - فرمود: مساجد، خانه پارسایان است و هر کس خانه اش مسجد باشد، خداوند ضمانت کرده برای او رحمت و شادی را و اجازه عبور از صراط (به سوی بهشت) را به او خواهد داد.

. قال الامام الصادق - علیه السلام - : ثَلاثَةٌ یَشْکُونَ اِلَی اللهِ عزَّ و جَلَّ: مَسْجِدٌ خَرابٌ لا یُصلّی فیهِ اَهْلُهُ وَ عالِمٌ بَیْنَ جُهّالٍ، وَ مُصْحَفٌ مُعَلَّقٌ قَدْ وَقَعَ عَلَیْهِ الْغُبارُ لا یُقْرَأُ فیه.

«وسائل الشیعه، ج 3، ص 484»

امام صادق - علیه السلام - فرمود: سه چیز به خدا شکایت می کنند: مسجد خرابی که اهلش در آن نماز نخوانند، دانشمندی که بین نادانان است، قرآن رها شده که غبار بر آن نشسته و خوانده نمی شود.

احادیث برگرفته از(اسلام پدیا-صدای معصومین)
امروزه،در این مبارزه عظیم فرهنگی که ما در آن قرار داریم،مانند همه جنگ ها،نیاز به یک سنگر داریم،یه سنگر مستحکم که نفوذ ناپذیر باشد ،و از طرفی فضا و ابزار و سلاح های لازم را برای مبارزه در اختیار ما قرار دهد.هیچ سنگری بهتر از مسجد نیست.این گونه است که امام عزیزمان فرمودند:مساجد سنگرند.

ان شاءالله قصد دارم در ادامه با چند تقسیم بندی،شاخصه های صحبت های آینده ام را بیان کنم:

1- عبادی

مساجد ما امروزه،باید از لحاظ عبادی و معنوی،بسیار غنی باشند.امروزه ما واقعا نیاز به معنویت سرشار داریم،معنویتی که از کیفیت و کمیتی برخوردار باشد که بتواند نسل جوان تشنه معنویت ما را سیراب کند و جاذب باشد،نه اینکه دافع باشد.

از آنجا که مساجد مکانی برای خودسازی است،برنامه های عبادی و معنوی مساجد باید پررنگ ترین و مهم ترین برنامه ها در مساجد باشند تا نیاز امروز جامعه مبنی بر معنویت و خودسازی را برطرف کنند.امروزه،جهان ما بیش از همیشه دچار نیاز به معنویت است،چون در سایه پیشرفت صرف علمی،نتوانسته نیاز روحی خود را بر طرف کند.اگر مساجد ما تامین این نیاز را بر عهده نگیرند،دیگر کجا میخواهد این کار را انجام دهد؟

امروزه،یکی از راه های نجات جوانان ما از چنگال گناه،کشاندن آن ها به مساجد است.همچنین،جوانان،حتی جوانانی که خیلی میلی به مسائل مذهبی ندارند،در ایامی مانند محرم و شبهای قدر،به هیئت ها و مسجد ها کشیده می شوند.اگر برنامه های معنوی مساجد ما از نظر کیفی و کمی جاذب باشد،میتواند باعث پایبندی جوانان شود و این امتیاز بسیار بزرگی است.

دقت در محتوا و شکل و ظاهر  و باطن برنامه هایی از قبیل سخنرانی ها،مجالس روضه و سینه زنی،مولودی خوانی ها،جشن ها و مراسمات،نماز جماعت،ادعیه به صورت هفتگی و جلسات قرآن،هر یک میتواند بسیار جاذب و مفید باشد.ان شاءالله در مورد هر کدام عرایضی دارم که در ادامه یادداشت ها به تفصیل عرض میکنم.

2-تربیتی

نکته بسیار مهم دیگر،استفاده از فضا،برکت،معنویت و امکانات مسجد برای کار فرهنگی و تربیتی است.تجربه نشان داده است که بچه های مسجد،با هم دوستی های عمیق و زیبایی دارند.از طرفی فضای مسجد و امکانات آن و همچنین برکت کار در مسجد،می طلبد که از این ظرفیت ها و از ظرفیت دوستی ها و محبت ها استفاده کرد و با راه اندازی مجموعه ای،به کار تربیتی و فرهنگی و حتی علمی با نسل های کوچکتر،یعنی نونهالان و نوجوانان پرداخت.امروزه با هجمه شدیدی که نوجوانان و جوانان مار ا تهدید می کند،این کار از اوجب واجبات است.کانون های فرهنگی مساجد خوب است فعال باشند و بتوانند با برقراری ارتباط های صمیمانه و دوستانه و قوی،مطالب و مفاهیم دینی و اعتقادی و علمی و فرهنگی را به سنین پایین تر منتقل کنند تا در جهت عکس کار فرهنگی باطل دشمن کاری انجام شود.مطمئن باشیم،در صورت اقدام ما،برکت و معنویت فضای مسجد ما را یاری خواهد کرد.

3- علمی

مساجد در صدر اسلام،مکان بحث های علمی بوده اند،همه ما روایت معروفی را شنیده ایم که پیامبر گرامی(ص) وارد مسجد شدند،و از بین دو گروه عابد و عالم،بین عالمان نشستند.یا مناظراتی که در زمان ائمه اطهار (ع) در اصول دین و اعتقادات در مساجد انجام میشد.تعلیمات اسلامی ما،علم و ایمان را منفک از هم نمی داند و بیان می دارد که تزکیه باید مقدم بر تعلیم باشد،یعنی عالم،باید به خودسازی بپردازد تا بتواند علمش را در راه درست به کار بیندازد،حال با وجود پیشرفت های روزافزون علمی،چرا نتوان از ظرفیت های مادی و معنوی مسجد برای کار علمی استفاده کرد؟مساجد ما باید به قطب های علمی تبدیل شوند.این کار می تواند در قالب کلاس های درسی برای نوجوانان،کار های تحقیقاتی پژوهشی  یا قالب های دیگری انجام گیرد که ان شاءالله عرض خواهد شد.

4-اجتماعی-سیاسی

مسجاد ما همانگونه که در اول انقلاب بودند و در صدر اسلام هم این گونه بوده،بهترین مکان ها برای بحث های سیاسی و بحث های اجتماعی هستند.در مسجد است که باید صراط حق تبیین شود و افراد آگاهی های سیاسی پیدا کنند و از واقعیت های اجتماع آگاه شوند.البته به شرطی که مسجد در اختیار جناح خاصی نباشد و به اصطلاح حزبی گری و سیاست بازی نشود.

این ها مقدمه بحث های آینده بود که ان شاءالله در ادامه عرض خواهد شد.بیشتر هدفم از این مطلب،مشخص کردن سر تیتر ها و مقدمه ای بر آن ها بود.ان شاءالله کم و کاستی ها را به بزرگی خودتان ببخشید.منتظر نظرات کارساز شما هستیم.

ارجوا لکم التوفیق من الله الموفق و المستعان

التماس دعا